ABŞ prezidenti Donald Tramp bazar günü axşam İranla müqavilənin başa çatdığını elan etdi. Onun sözlərinə görə, müqavilə Hörmüz boğazının keçən gəmilərdən heç bir rüsum almadan tam açılmasını və Amerikanın dəniz blokadasının dərhal götürülməsini sanksiyalaşdırır.
Lakin bir saat sonra Tramp aydınlaşdırdı ki, boğazın açılması cümə gününə nəzərdə tutulan sazişin imzalanmasından asılıdır və minatəmizləmə əməliyyatları ilə bağlı olacaq. Bu barədə The Guardian xəbər verir.
Tərəflər arasında vasitəçi qismində çıxış edən Pakistanın baş naziri Şahbaz Şərif öz ilkin bəyanatında Hörmüz boğazını ümumiyyətlə qeyd etməyib. İranın Mehr agentliyi isə memorandumun “İran razılaşmaları”na uyğun olaraq boğazın 30 gün ərzində açılmasını nəzərdə tutduğunu bildirib.
New York Times qəzetinə verdiyi müsahibədə Donald Tramp bildirib ki, İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun etirazlarına baxmayaraq, İsraili nüvə məhvindən məhz o xilas edib. O, Netanyahunu tənqid edərək, İsrail liderini “son dərəcə mürəkkəb insan” adlandırıb və əlavə edib ki, Netanyahunun “ABŞ-a etdiklərinə görə çox minnətdar olması lazımdır”. Tramp vurğulayıb: “Çünki əgər İranın nüvə silahı olsaydı, İsrail iki saat belə mövcud olmazdı”.
ABŞ prezidenti İranın indiki rəhbərliyini, o cümlədən yeni ali rəhbər Ayətullah Müctəba Xameneiyi praqmatiklər kimi xarakterizə edib və İran xalqını öz hökumətlərinə qarşı üsyan etməyə çağırmaları bir daha qeyd etməyib. Jurnalistin bu barədə sualına cavab olaraq o qeyd edib ki, iranlıların silahlara çıxışı yoxdur və üsyan etməyə cəhd etsələr, sadəcə öldürüləcəklər.
“Anlaşma Memorandumu”nun mətni hələ dərc edilməyib. Donald Tramp öz bəyanatlarında Hörmüz boğazına diqqət yetirib və Livanı qeyd etməkdən çəkinib. İran xarici işlər nazirinin müavini Kazem Qəribabadi birmənalı şəkildə bildirib: “Livan da daxil olmaqla, bütün cəbhələrdə müharibənin daimi və dərhal dayandırılması elan edilib”.
İranda razılaşma Tehranın və “müqavimət oxu”nun qeyd-şərtsiz qələbəsi kimi təqdim olunur. Mehr agentliyi qeyd edir ki, “İran xalqının əzmkarlığı və şiddətli müqaviməti sayəsində Amerika bütün cəbhələrdən, o cümlədən Livandan qoşunları çıxarmaq qərarına gəlmək məcburiyyətində qalıb”.
İran ordusunun “Xatam əl-Ənbiya” Mərkəzi Qərargahı “İranın qətiyyətli və qürurlu xalqının və ölkənin güclü silahlı qüvvələrinin və “müqavimət oxu”nun alçaldılmış Amerika və sionist düşmənlərinə öz sarsılmaz iradəsini sırıdığını və onların məğlubiyyəti və təslim olmaqdan başqa yollarının olmadığını inandırıcı şəkildə sübut etdiyini” bildirib.
Yaxın günlərdə vasitəçilər, İran və ABŞ nümayəndələri arasında bir sıra görüşlər keçiriləcək və iyunun 19-da İsveçrədə sazişin rəsmi imzalanması gözlənilir.