Hindistan və İsrail arasında qarşılıqlı investisiyaların təşviqi və qorunmasına dair yeni ikitərəfli saziş qüvvəyə minib. Tərəflər arasında 8 sentyabr 2025-ci ildə imzalanan sənəd 1996-cı ildən qüvvədə olan əvvəlki investisiya müqaviləsini əvəz edir.
Yeni saziş Hindistanın son illərdə qəbul etdiyi yenilənmiş Bilateral İnvestisiya Müqaviləsi (BIT) modelinə əsaslanır. İsrail bu model əsasında Hindistanla investisiya sazişi imzalayan ilk ölkə olub.
Sənədə əsasən, hər iki ölkənin investorları qarşı tərəfdə fəaliyyət göstərərkən daha geniş hüquqi təminatlardan yararlanacaqlar. Xarici investorlar yerli investorlarla bərabər hüquqlara malik olacaq və investisiyalar qanunvericilik çərçivəsində qorunacaq.
Razılaşmada dövlət tərəfindən əmlakın müsadirəsi ilə bağlı da yeni qaydalar müəyyən edilib. Belə ki, hökumət yalnız ictimai maraqlar naminə və qanunvericiliyə uyğun şəkildə əmlakı özgəninkiləşdirə bilər. Bu halda investora ədalətli və vaxtında kompensasiya ödənilməsi nəzərdə tutulur.
Saziş investorlara əldə etdikləri gəlirləri, dividendləri və digər maliyyə vəsaitlərini sərbəst şəkildə öz ölkələrinə köçürmək hüququ verir. Bununla yanaşı, ciddi maliyyə və ya iqtisadi böhran hallarında dövlətlər kapital hərəkətinə müvəqqəti məhdudiyyətlər tətbiq edə biləcəklər.
İnvestisiya mübahisələrinin həlli mexanizmi də yenilənib. Müqaviləyə əsasən, investor əvvəlcə mübahisənin yarandığı ölkənin məhkəmələrinə müraciət etməlidir. Müəyyən müddət ərzində problem həll olunmadığı təqdirdə isə beynəlxalq arbitraj mexanizmlərindən istifadə etmək mümkün olacaq.
Saziş yalnız investorların hüquqlarını qorumaqla kifayətlənmir, eyni zamanda onların öhdəliklərini də müəyyənləşdirir. İnvestorlar fəaliyyət göstərdikləri ölkənin qanunlarına riayət etməli, vergi öhdəliklərini yerinə yetirməli, korrupsiya və rüşvət hallarından çəkinməli, şəffaf biznes prinsiplərinə əməl etməlidirlər.
Ekspertlərin fikrincə, yeni investisiya sazişi Hindistan və İsrail arasında iqtisadi əməkdaşlığın daha da genişlənməsinə, qarşılıqlı sərmayələrin artmasına və investorlar üçün daha sabit hüquqi mühitin formalaşmasına töhfə verəcək.