İsrailin Energetika və İnfrastruktur Nazirliyi ölkənin Aralıq dənizindəki müstəsna iqtisadi zonasında yeni təbii qaz yataqlarının kəşfiyyatı üçün genişmiqyaslı tender elan edib.
Nazirliyin məlumatına görə, tenderə ümumi sahəsi təxminən 7 100 kvadrat kilometr olan beş perspektivli dəniz sahəsi çıxarılıb. İlkin qiymətləndirmələrə əsasən, bu ərazilərdə 400 milyard kubmetrədək təbii qaz ehtiyatının mövcudluğu proqnozlaşdırılır.
Strateji addım və gözlənilən nəticələr
Energetika naziri Eli Koen təbii qazın İsrailin ən önəmli strateji resurslarından biri olduğunu vurğulayaraq, bu addımın ölkənin enerji təhlükəsizliyini və beynəlxalq mövqeyini daha da möhkəmləndirəcəyini bildirib. Nazir qeyd edib ki, bölgədəki mürəkkəb vəziyyət səbəbindən bir müddət təxirə salınan bu layihə ölkə üçün böyük iqtisadi perspektivlər vəd edir:
-
Daxili bazarın təminatı: Yeni kəşfiyyat işləri daxili enerji təminatını gücləndirəcək.
-
İqtisadi səmərə: Layihənin elektrik enerjisi qiymətlərini optimallaşdıracağı və rəqabəti artıracağı gözlənilir.
-
Büdcə gəlirləri: Proqnozlara görə, yeni yataqlar növbəti 30 il ərzində dövlət büdcəsinə yüz milyardlarla şekel gəlir gətirəcək.
İxrac və daxili tələbat balansı
Hazırda İsrailin enerji ehtiyacları əsasən “Tamar” və “Leviafan” yataqları hesabına ödənilir. Ölkə illik 14 milyard kubmetr daxili istehlakla yanaşı, Misir və İordaniyaya da müvafiq həcmdə qaz ixrac edir. Tenderin şərtlərinə görə, yeni yataqlardan hasil ediləcək ilk 50 milyard kubmetr qaz müstəsna olaraq İsrailin daxili ehtiyaclarına yönəldiləcək. Bu həcmdən sonrakı hasilat isə daxili bazar və ixrac arasında bölünəcək.
Beynəlxalq əməkdaşlıq və növbəti addımlar
İsrail hökuməti tenderdə beynəlxalq enerji şirkətlərinin iştirakında maraqlıdır. Qeyd edək ki, hazırda İsrailin dəniz yataqlarında ABŞ-ın “Chevron”, Böyük Britaniyanın “BP” və Azərbaycanın Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) kimi nüfuzlu şirkətlər fəaliyyət göstərir.
Enerji şirkətlərindən müraciətlərin qəbulu 2026-cı ilin sonunadək davam edəcək. Qazma işləri üçün lisenziyaların isə 2027-ci ilin əvvəlində verilməsi nəzərdə tutulur.