ABŞ ordusu çərşənbə günü səhər saatlarında İrana qarşı zərbələrin 11-ci gecəsini başa vurduğunu açıqlayıb.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) bildirib ki, hədəflər arasında hərbi təyyarə anqarları və pilotsuz uçuş aparatlarının saxlanıldığı obyektlər olub. Son zərbələr ABŞ Prezidenti Donald Trampın hücumların daha da intensivləşəcəyinə işarə etməsindən sonra həyata keçirilib.
İranın daxili işlər naziri İskəndər Mömini isə münaqişədə əsas vasitəçilərdən biri hesab olunan Pakistana səfər edərək diplomatik səyləri yenidən canlandırmağa çalışıb. Lakin son vaxtlar dünya enerji təchizatı üçün həyati əhəmiyyət daşıyan Hörmüz boğazına nəzarət uğrunda mübarizəyə çevrilən müharibəni dayandıracaq yeni razılaşmanın necə olacağı hələ də bəlli deyil.
Tramp çərşənbə axşamı Ağ Evdəki çıxışı zamanı mümkün danışıqlara skeptik yanaşaraq bildirib ki, ABŞ-ın “görüş keçirməkdə heç bir marağı yoxdur”. O, həmçinin ABŞ qüvvələrinin yaxın vaxtlarda İranın əsas uranın zənginləşdirilməsi obyektlərindən birinin yaxınlığındakı ərazini hədəfə ala biləcəyinə işarə edib.
Danışıqların dayanması və Hörmüz boğazında gəmiçiliyin böyük ölçüdə iflic olması fonunda tərəflər milyonlarla insanın istifadə etdiyi mülki infrastruktur obyektlərini hədəfə alaraq üstünlük əldə etməyə çalışırlar.
ABŞ-ın ardıcıl hava zərbələri İranın Hörmüz boğazı üzərində nəzarətini zəiflədə bilməyib. Müharibədən əvvəl dünya üzrə xam neft və təbii qaz daşımalarının təxminən beşdə biri bu boğazdan keçirdi.
ABŞ çərşənbə günü də hava zərbələrini davam etdirib. Tehran yaxınlığında İranın hava hücumundan müdafiə sistemləri aktivləşdirilib. İranın dövlət xəbər agentliyi IRNA Buşehr, Şərqi Azərbaycan, Həmədan, Hörmüzqan, Xuzistan və Sistan-Bəlucistan vilayətlərində partlayışların baş verdiyini bildirib.
Bundan əvvəl İran çərşənbə axşamı Hörmüz boğazında bir tankeri hədəfə alıb və ekipaj gəmini tərk etmək məcburiyyətində qalıb. İran eyni zamanda bölgədəki ABŞ müttəfiqlərinə qarşı hücumlarını davam etdirib. Məlumata görə, İran Bəhreyn, İordaniya və Küveytə də hücumlar həyata keçirib.
Gərginliyin artması enerji qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olub. Çərşənbə günü dünya bazarında Brent markalı neftin qiyməti bir barel üçün 92 dolları keçib, ABŞ-da isə adi benzinin orta qiyməti bir qallon üçün 4 dollara yüksəlib.
İranın dəstəklədiyi husilər Qırmızı dənizdə yeni cəbhə açır
Yəməndə İranın dəstəklədiyi husi qruplaşması Səudiyyə Ərəbistanına qarşı dəniz blokadası elan etdiyini açıqlayaraq Qırmızı dənizdə yeni cəbhə açıb. Bu addım qlobal neft tədarükü və ticarət üçün yeni təhlükə yaradıb. Hörmüz boğazı bağlandığından Səudiyyə Ərəbistanı milyonlarla barel nefti bazarlara çıxarmaq üçün Qırmızı dənizə uzanan boru kəmərinə arxalanır.
Husilərin nəzarətində olan Yəmənin SABA agentliyi bildirib ki, çərşənbə axşamı Qırmızı dənizdə üzən altı gəmi üsyançıların xəbərdarlığından sonra marşrutunu dəyişmək məcburiyyətində qalıb.
Adlarının açıqlanmasını istəməyən üç husi rəsmisi bildirib ki, qruplaşma bazar ertəsi beynəlxalq gəmiçilik şirkətlərinə Bab əl-Məndəb boğazından keçməməyi tövsiyə edib.
Tramp: ABŞ-ın İranla görüşmək marağı yoxdur
İranın daxili işlər naziri İskəndər Mömini Pakistan Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi feldmarşal Asim Munirlə görüşüb. Daha sonra o, Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şəriflə də danışıqlar aparıb.
Şərif yaydığı bəyanatda ABŞ-İran gərginliyindən ciddi narahatlığını ifadə edərək bütün tərəfləri təmkinli olmağa və regionda vəziyyəti daha da gərginləşdirəcək addımlardan çəkinməyə çağırıb.
Pakistan rəhbərliyi və Asim Munir ötən ay ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş müvəqqəti razılaşmanın əldə edilməsində mühüm vasitəçi rolunu oynayıblar. İslamabad tərəfləri yenidən danışıqlar masasına qaytarmağa çalışır.
Tramp jurnalistlərə bildirib ki, İran rəsmiləri “çox istəyirlər ki, görüş baş tutsun. Amma onlar ciddi şəkildə danışıqlara hazır olmayana qədər bizim görüşməkdə heç bir marağımız yoxdur”. O əlavə edib ki, ABŞ yaxın vaxtlarda İranın əsas nüvə obyektlərindən birinin yaxınlığında yerləşən möhkəmləndirilmiş yeraltı kompleks – Pickaxe Mountain ərazisini hədəfə ala bilər.
İran hərbi rəhbərliyi isə dövlət mediasının yaydığı bəyanatda nüvə və digər həssas obyektlərə ediləcək hər hansı hücumun ciddi eskalasiya kimi qiymətləndiriləcəyini bildirib.
Tərəflər arasında dərin etimadsızlıq qalmaqdadır. Məqaləyə görə, İran 2025-ci ilin iyununda və daha sonra fevral ayında ABŞ-la nüvə danışıqları apardığı dövrdə gözlənilməz hücumlara məruz qalıb. Müvəqqəti razılaşma isə İranın Hörmüz boğazında gəmilərə hücumları bərpa etməsindən sonra pozulub.
Gəmilərə hücumlar fonunda ABŞ zərbələri davam edir
Böyük Britaniyanın “United Kingdom Maritime Trade Operations” (UKMTO) mərkəzi bildirib ki, çərşənbə axşamı Oman sahillərində Hörmüz boğazında bir tanker hücuma məruz qalıb və ekipaj gəmini tərk edib.
İranın İnqilab Keşikçiləri Korpusu bu hücumun, eləcə də bazar ertəsi eyni bölgədə iki digər gəminin hədəfə alınmasının məsuliyyətini üzərinə götürüb.
ABŞ ordusu daha əvvəl gəmilərə İranın nəzarətindən yayınmaq üçün Oman sahillərinə yaxın marşrutlardan istifadə etməyi tövsiyə etmişdi.
CENTCOM-un X platformasında yaydığı məlumata görə, boğazda blokadanın qarşısını almaq məqsədilə çərşənbə axşamına qədər ABŞ qüvvələri səkkiz kommersiya gəmisinin marşrutunu dəyişdirib və bir gəmini fəaliyyətsiz vəziyyətə salıb.