Rusiyada daxili siyasi sabitlik və hakimiyyətin gələcəyi ilə bağlı müzakirələr yenidən gündəmə gəlib. Prezident Vladimir Putinin hakimiyyəti qarşıdakı bir neçə il ərzində ciddi sınaqlarla üzləşə bilər və ölkə daxilində müxtəlif siyasi ssenarilər istisna edilmir.
“Forbes” nəşrində dərc olunan təhlildə bildirilir ki, Rusiyada mövcud təhlükəsizlik sistemi, o cümlədən xüsusi xidmət orqanları və güc strukturlarının geniş imkanlarına baxmayaraq, daxili elita arasında resurslar və təsir uğrunda rəqabət gələcəkdə siyasi gərginliyi artıra bilər. Analitiklərin fikrincə, belə şəraitdə hakimiyyət daxilində fikir ayrılıqlarının dərinləşməsi ehtimalı mövcuddur.
Nəşərin məqaləsində Rusiyanın son yüzillik tarixinə də diqqət çəkilir. Bildirilir ki, Birinci dünya müharibəsi və Əfqanıstan müharibəsindən sonra yaşanan uğursuzluqlar ölkədə ciddi siyasi dəyişikliklərlə nəticələnmişdi. Müəlliflər hesab edirlər ki, Ukraynadakı müharibənin uzunmüddətli nəticələri də oxşar prosesləri sürətləndirə bilər.
“Forbes” yazır ki, Rusiya cəmiyyətində problemlərə görə məsuliyyətin ilk növbədə dövlət aparatının və yüksək vəzifəli şəxslərin üzərinə qoyulması ənənəsi mövcuddur. Bu isə hakimiyyət elitası daxilində qarşılıqlı etimadın zəifləməsinə və mümkün siyasi dəyişikliklər fonunda müxtəlif qrupların öz mövqelərini qorumağa çalışmasına səbəb ola bilər.
Nəşrin təhlilində vurğulanır ki, Rusiyanın əsas güc strukturları – FSB, Rosqvardiya və digər təhlükəsizlik qurumları uzun illərdir müxtəlif istiqamətlər üzrə nüfuz uğrunda rəqabət aparırlar. Analitiklərin fikrincə, mümkün hakimiyyət dəyişikliyi ssenarisində bu qurumların mövqeyi həlledici amillərdən biri ola bilər.
Məqalədə hakimiyyət dəyişikliyi ilə bağlı müxtəlif ehtimallar da irəli sürülür. Bunlardan biri sürətli siyasi dəyişiklik, digəri isə mövcud hakimiyyətin məsuliyyətini ayrı-ayrı şəxslərin üzərinə yönəltməklə idarəetmənin qorunub saxlanılması ssenarisidir. Təhlildə bu yanaşma tarixi analoqlarla müqayisə edilir və buna nümunə kimi Rumıniyada Nikolae Çauşeskunun devrilməsindən sonrakı hadisələr göstərilir.
“Forbes” son dövrlərdə Kremlin siyasi dairələrində baş verən bəzi hadisələrin də diqqət çəkdiyini qeyd edir. Xüsusilə, iyunun 26-da 73 yaşında vəfat edən Sergey İvanovun uzun illər Putinə yaxın şəxslərdən biri və mümkün siyasi varislərdən biri kimi qiymətləndirildiyi xatırladılır. Nəşrin fikrincə, belə hadisələr hakimiyyət daxilində qeyri-müəyyənlik barədə müzakirələri gücləndirir.
Təhlildə həmçinin bildirilir ki, Rusiyada mümkün daxili gərginliyi artıracaq amillər sırasında pilotsuz uçuş aparatlarının hücumları, iqtisadi problemlər, Krım ətrafında hərbi vəziyyətin dəyişməsi və regionlarda etiraz aksiyaları yer ala bilər.
Müəlliflər Çinin mövqeyini də mühüm faktor kimi qiymətləndirirlər. Onların fikrincə, Pekin Rusiyada siyasi sabitliyin öz strateji maraqlarına uyğun olmadığını hesab edəcəyi təqdirdə, iqtisadi və siyasi təsir imkanlarından istifadə etməyə cəhd göstərə bilər.
Qeyd edək ki, məqalədə səsləndirilən fikirlər “Forbes” nəşrində dərc olunmuş analitik qiymətləndirmələrə əsaslanır və hadisələrin gələcək inkişafı ilə bağlı proqnoz xarakteri daşıyır. Hazırda bu ssenarilərin reallaşacağını təsdiqləyən rəsmi məlumat mövcud deyil.