İsrailin Samariya bölgəsində yerləşən Xirbet Kurkuş yaşayış məntəqəsində təxminən 2 min il əvvələ aid olduğu bildirilən qədim yəhudi ailə məzarı arxeoloqların diqqətini cəlb edib.
Əhəng daşına oyularaq hazırlanmış məzar İkinci Məbəd dövrünün sonlarına aid edilir. Mütəxəssislərin fikrincə, diqqətlə işlənmiş giriş hissəsi, dekorativ elementləri və daş üzərindəki incə işləmələr həmin dövrdə yəhudi daşyonan ustalarının yüksək sənətkarlığından xəbər verir. Araşdırmaçılar hesab edirlər ki, bu cür məzarlar ölənlərin xatirəsinin qorunmasına verilən önəmi də əks etdirir.
Tarixi mənbələrə görə, qayalarda oyulmuş ailə məzarları İkinci Məbəd dövründə yəhudilər arasında geniş yayılmış dəfn ənənələrindən biri olub. Adətən ailənin bir neçə üzvü eyni məzarda dəfn edilir, məzar isə nəsillər boyu ailənin xatirə məkanı kimi istifadə olunurdu.
Arxeoloqlar bildirirlər ki, bu tapıntı eramızın 70-ci ilində İkinci Məbədin dağıdılmasından əvvəl İsrail torpaqlarında güclü yəhudi icmasının yaşadığını göstərən mühüm maddi sübutlardan biridir.
Məlumata görə, məzar Babil imperiyasının Birinci Məbədi dağıtmasından təxminən 600 il sonra, Yerusəlimdə Hirodun inşa etdirdiyi İkinci Məbədin mövcud olduğu dövrdə hazırlanıb. Onun Roma imperiyasının eramızın 70-ci ilində İkinci Məbədi dağıtmasından cəmi bir neçə onillik əvvəl oyulduğu bildirilir.
Qeyd edək ki, sözügedən məzar İkinci Məbəd dövrünə aid yəhudi dəfn ənənələrinin öyrənilməsi baxımından mühüm arxeoloji tapıntılardan biri hesab olunur.