İsrailin “Technion – Israel Institute of Technology” universitetinin alimləri aqressiv və mövcud müalicə üsullarına davamlı xərçəng növlərinə qarşı perspektivli yeni texnologiya hazırlayıblar. Tədqiqatçılar terapiyaya davamlı şiş hüceyrələrini seçici şəkildə məhv edən innovativ molekullar yaradaraq xərçəngin müalicəsində yeni imkanlar ortaya qoyublar.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, melanoma və sarkoma kimi aqressiv xərçəng növləri ənənəvi müalicəyə çox vaxt müqavimət göstərir. Bunun əsas səbəbi şiş hüceyrələrinin proqramlaşdırılmış hüceyrə ölümündən yayınması və onların həyat fəaliyyətini dəstəkləyən xüsusi zülallardan asılı olmasıdır.
Alimlərin hazırladığı yeni yanaşma R4VPs adlanan molekullar sinfinə əsaslanır. Mövcud dərmanlardan fərqli olaraq, bu molekullar zərərli zülalların fəaliyyətini sadəcə bloklamır, onları tamamilə məhv edir və bununla da hüceyrələrin təbii ölüm mexanizmini işə salır. Tədqiqatın nəticələri “Oncogene” jurnalında dərc olunub.
Araşdırma çərçivəsində dünyada ilk dəfə ikiqat təsir mexanizminə malik molekul hazırlanıb. Bu birləşmə eyni vaxtda həm xərçəng zülallarının sabitliyini təmin edən RNF4 fermentini, həm də proqramlaşdırılmış hüceyrə ölümünün xüsusi forması olan ferroptozun qarşısını alan VHL fermentini hədəfə alaraq məhv edir.
Laboratoriya sınaqları göstərib ki, yeni molekulların təsiri nəticəsində xərçəng hüceyrələri cəmi bir neçə saat ərzində məhv olur. Eyni zamanda, preparat yüksək seçicilik nümayiş etdirib. Molekullar əməliyyat zamanı xəstələrdən götürülmüş şiş toxumalarına təsir göstərsə də, sağlam hüceyrələrə demək olar ki, zərər verməyib. Bu xüsusiyyət gələcəkdə kimyaterapiya zamanı müşahidə olunan ağır yan təsirlərin əhəmiyyətli dərəcədə azaldılmasına imkan yarada bilər.
Tədqiqatın həmmüəllifi, professor Amir Orian bildirib ki, ikiqat təsir mexanizmi şişlərin müalicəyə davamlılıq mexanizmlərini aradan qaldırmağa kömək edir və ən aqressiv xərçəng formalarından əziyyət çəkən xəstələr üçün yeni nəsil dərmanların hazırlanmasına yol açır.
Hazırda alimlər yeni molekulların effektivliyini siçan modellərində yoxlayırlar. Növbəti mərhələdə isə insanlar üzərində klinik sınaqların başlanması planlaşdırılır. Araşdırma uğurla başa çatacağı təqdirdə, bu texnologiya aqressiv xərçəng növlərinin müalicəsində mühüm dönüş nöqtəsinə çevrilə bilər.