Yaxın Şərqdə son günlər baş verən hadisələr regionun yenidən genişmiqyaslı qarşıdurma mərhələsinə daxil ola biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırır. İran, Yəməndəki husi hərəkatı və Səudiyyə Ərəbistanı arasında hərbi-siyasi gərginliyin yüksəlməsi, eyni zamanda İran daxilində baş verən müəmmalı partlayışlar bölgədə vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirib.
Husilər yenidən aktivləşir
Son aylarda Yəməndə nisbi sakitlik müşahidə olunsa da, husilərin yenidən fəallaşması vəziyyəti dəyişməyə başlayıb. İranın dəstəklədiyi qruplaşma Səudiyyə Ərəbistanına qarşı ritorikanı sərtləşdirir, pilotsuz uçuş aparatları və raket hücumları ilə bağlı təhdidlərini artırır.
Analitiklər hesab edirlər ki, husilərin aktivləşməsi təkcə Yəmənlə məhdudlaşmır. Qruplaşma Qırmızı dənizdə beynəlxalq gəmiçiliyə təzyiq göstərməklə regionun iqtisadi və enerji təhlükəsizliyinə də təsir göstərməyə çalışır.
İranın rolu diqqət mərkəzindədir
Qərb və ərəb ölkələri husilərin hərbi imkanlarının əsas hissəsinin İran tərəfindən təmin edildiyini bildirirlər. Tehran bu ittihamları rədd etsə də, son illərdə İranın regiondakı silahlı qruplaşmalar üzərində təsirinin artdığı açıq şəkildə müşahidə olunur.
Ekspertlərin fikrincə, İran birbaşa müharibəyə qoşulmadan öz müttəfiqləri vasitəsilə regiondakı qüvvələr balansına təsir göstərməyə çalışır. Bu strategiya Tehrana rəqiblərinə təzyiq göstərmək imkanı verir.
Səudiyyə Ərəbistanı cavab addımlarını gücləndirir
Ər-Riyad isə husilərdən gələn təhlükənin yenidən artdığını bildirərək müdafiə tədbirlərini genişləndirir. Səudiyyə Ərəbistanı hava hücumundan müdafiə sistemlərini gücləndirir, sərhəd bölgələrində hərbi hazırlıq səviyyəsini artırır və husilərin mövqelərinə qarşı əməliyyatları intensivləşdirir.
Bu addımlar göstərir ki, tərəflər arasında bir neçə il davam edən nisbi sabitlik artıq ciddi sınaq qarşısındadır.
İran daxilində baş verən partlayışlar suallar doğurur
Gərginlik fonunda İranın cənubundakı strateji Bəndər-Abbas şəhərində baş verən partlayışlar da diqqət çəkir. İran dövlət mediası hadisəni təsdiqləsə də, partlayışların səbəbi və miqyası barədə ətraflı məlumat açıqlanmayıb.
Sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülərdə şəhər üzərində yüksələn sıx tüstü sütunu görünür. Hadisənin texniki nasazlıq, təxribat və ya başqa səbəbdən baş verdiyi hələlik məlum deyil.
Region üçün əsas risklər
Yaxın Şərqdə gərginliyin artması bir neçə istiqamətdə ciddi nəticələr doğura bilər:
- Qırmızı dənizdə beynəlxalq ticarət marşrutlarının təhlükə altına düşməsi;
- Neft və qaz bazarlarında qiymət dalğalanmalarının güclənməsi;
- İran və Səudiyyə Ərəbistanı arasında dolayı qarşıdurmanın genişlənməsi;
- Yəməndə hərbi əməliyyatların yenidən intensivləşməsi;
- Bölgədə fəaliyyət göstərən digər silahlı qruplaşmaların da prosesə qoşulması.
Nəticə
Hazırkı vəziyyət göstərir ki, Yaxın Şərqdə gərginlik təkcə İran və Səudiyyə Ərəbistanı arasındakı rəqabətlə məhdudlaşmır. Husilərin yenidən fəallaşması, İran daxilində baş verən müəmmalı hadisələr və region ölkələrinin hərbi hazırlığını artırması yaxın aylarda təhlükəsizlik vəziyyətinin daha da mürəkkəbləşə biləcəyindən xəbər verir.
Analitiklər hesab edirlər ki, tərəflər diplomatik kanallara üstünlük verməsələr, lokal toqquşmaların daha geniş regional böhrana çevrilməsi ehtimalı artacaq.
Mənbə: jpost.com
