Cənubi Koreyada Şimali Koreya ilə münasibətlərin normallaşdırılması məsələsi hökumət daxilində açıq fikir ayrılığına səbəb olub. Xarici işlər naziri Ço Hyun və Birləşmə naziri Çon Donq Yon Pxenyanla dialoqun necə bərpa olunması barədə fərqli mövqelər nümayiş etdiriblər.
Reuters-in məlumatına görə, prezident Li Ce Myonun iştirakı ilə keçirilən hökumət iclasında Birləşmə naziri Çon Donq Yon ilin ikinci yarısında Cənubi və Şimali Koreya, ABŞ və Çinin iştirakı ilə dördtərəfli danışıqların başlanmasını təklif edib. Xarici işlər naziri Ço Hyun isə bu təşəbbüsləri “idealist yanaşma” adlandıraraq onların hökumət daxilində kifayət qədər müzakirə edilmədiyini və razılaşdırılmadığını bildirib.
Çon Donq Yon isə buna cavab olaraq “Reallığı dəyişmək üçün ideallara ehtiyac var” deyib.
“Sülh əvvəl” strategiyası sınaq qarşısında
Prezident Li Ce Myon hakimiyyətə gəldikdən sonra Seul Şimali Koreya siyasətində əvvəlki “əvvəl nüvəsizləşdirmə” yanaşmasından uzaqlaşaraq “əvvəl sülh” strategiyasına üstünlük verməyə başlayıb. Rəsmi Seul eyni zamanda ABŞ prezidenti Donald Trampı Şimali Koreya lideri Kim Çen In ilə yeni görüş keçirməyə və dialoqu bərpa etməyə təşviq edir.
Bununla belə, Pxenyan indiyədək Seulun barışıq jestlərinə demək olar ki, heç bir müsbət cavab verməyib.
Ekspertlər: Pxenyan bu fikir ayrılığını diqqətlə izləyəcək
Analitiklər hesab edirlər ki, hökumət daxilində yaranan fikir ayrılığı Cənubi Koreyanın diplomatik mövqeyini zəiflədə bilər.
Kyunqnam Universitetinin professoru Lim Il Çxolun sözlərinə görə, daxili parçalanma Şimali Koreyada belə bir təsəvvür yarada bilər ki, Seulla əldə olunacaq istənilən razılaşma gələcəkdə Cənubi Koreyada siyasi dəyişikliklər və ya hökumət daxilində fikir ayrılığı səbəbindən asanlıqla ləğv edilə bilər.
İkitərəfli münasibətlər hələ də dərin böhran yaşayır
COVID-19 pandemiyasından sonra iki Koreya arasında münasibətlər kəskin şəkildə pisləşib. Kim Çen In 2024-cü ildə Şimali Koreyanın artıq Koreya yarımadasının birləşdirilməsi siyasətindən imtina etdiyini elan edib və iki Koreya arasında həyata keçirilən birgə layihələri dayandırıb.
2026-cı ilin ilk altı ayında cəmi 63 Şimali Koreya vətəndaşı Cənuba keçə bilib. Müqayisə üçün, 2019-cu ildə bu göstərici 1 047 nəfər olub.
Seul son aylarda Pxenyanın düşmənçilik kimi qiymətləndirdiyi bəzi addımları, o cümlədən sərhəddə səsgücləndiricilər vasitəsilə yayımlanan təbliğatı dayandırsa da, Şimali Koreya bu jestlərə cavab verməyib.
Analitik baxış
Bu hadisə göstərir ki, Li Ce Myon administrasiyasının “dialoq və yumşalma” strategiyası təkcə Pxenyanın müqaviməti ilə deyil, həm də hökumət daxilində vahid mövqenin olmaması ilə üzləşir. Əgər Seul vahid siyasi xətt formalaşdıra bilməsə, Şimali Koreya bundan danışıqlarda əlavə üstünlük kimi istifadə edə bilər. ABŞ və Çinin də cəlb oluna biləcəyi mümkün yeni danışıqların taleyi isə məhz bu daxili koordinasiyanın nə dərəcədə təmin ediləcəyindən asılı olacaq.