Qəhirə, 14 iyul – Təxminən eramızdan əvvəl 402-ci ilə aid olan qədim papirus sənədi Misirdə yaşayan yəhudi ailələrinin hüquqi və sosial həyatı barədə mühüm tarixi məlumatlar ortaya çıxarıb.
Sənəd Misirin cənubunda yerləşən Elefantina (Elephantine) adasında aşkar edilib. İmperiya arami dilində yazılmış papirus Fars imperiyası dövründə burada fəaliyyət göstərən yəhudi icmasının hüquqi münasibətlərini əks etdirir. Hazırda sənəd ABŞ-ın Bruklin Muzeyində qorunur.
Tarixi sənədə əsasən, Azaryanın oğlu Ananya evinin mülkiyyətini rəsmi şəkildə qızı Yehoişemaya ötürüb. Sənəddə qeyd olunur:
Sənəddə qeyd olunur: Mən, Azaryanın oğlu Ananya, evimin mülkiyyətini qızım Yehoişemaya verirəm. Bu gündən etibarən ev ona məxsusdur və onun bu mülkiyyət üzərində hüquqları rəsmi şəkildə tanınır.
Tarixçilərin fikrincə, adi mülkiyyət sənədi kimi görünən bu papirus təxminən 2400 il əvvəl Misirdə yaşayan yəhudilərin gündəlik həyatı haqqında mühüm məlumatlar təqdim edir. Sənəd göstərir ki, həmin dövrdə yəhudilər daşınmaz əmlaka sahib olur, arami dilində hüquqi müqavilələr tərtib edir və mülkiyyət hüquqlarını Fars hakimiyyəti dövrünün qanunlarına uyğun şəkildə ailə üzvlərinə rəsmən ötürürdülər.
Araşdırmaçılar bildirirlər ki, sənəd qadınların da hüquqi baxımdan əmlak sahibi ola bildiyini və miras hüququndan istifadə etdiyini təsdiqləyən mühüm tarixi sübutlardan biridir.
Mənbələrə görə, bu sənəd Misirdən Çıxış hadisəsindən təxminən 780 il, Birinci Məbədin dağıdılmasından təxminən 180 il və Babil sürgünündən sonra yəhudilərin Siona qayıdışından təxminən 135 il sonra tərtib edilib.
Bu qədim papirus Yaxın Şərqdə yəhudi icmalarının hüquqi sistemi və ailə münasibətlərini öyrənmək baxımından qiymətli tarixi mənbələrdən biri hesab olunur.
