Peruda Keyko Fuximorinin prezident kimi and içməsi təkcə hakimiyyət dəyişikliyi deyil, həm də ölkənin son 10 ildə yaşadığı siyasi böhrana verilən cavab kimi qiymətləndirilir. Cəmi 50 minə yaxın səs fərqi ilə qazanılan qələbə göstərir ki, Peru cəmiyyəti demək olar ki, iki bərabər siyasi düşərgəyə bölünüb.
Peru niyə siyasi böhran yaşayır?
Son 10 il ərzində Peru Latın Amerikasının ən qeyri-sabit siyasi sistemlərindən birinə çevrilib. Bu müddətdə ölkədə prezidentlər ard-arda istefa verib, impiçment yolu ilə vəzifədən uzaqlaşdırılıb və ya növbədənkənar seçkilər keçirilib. Fuximori bu dövrdə ölkəyə rəhbərlik edən sayca doqquzuncu (bəzi hesablamalara görə onuncu) prezidentdir. Bu fakt göstərir ki, Peruda əsas problem təkcə hakimiyyətin kimdə olması deyil, həm də dövlət institutlarının zəifliyidir.
Təhlükəsizlik yeni prezidentin əsas vədidir
Yeni prezident seçki kampaniyasında əsas prioritet kimi təhlükəsizliyi göstərmişdi. Peru hazırda narkotik qaçaqmalçılığı, qanunsuz qızıl hasilatı və mütəşəkkil cinayətkarlığın güclənməsi ilə üz-üzədir. Fuximori polis və ordunun səlahiyyətlərini genişləndirməyi, cinayətkar qruplara qarşı daha sərt tədbirlər görməyi, həmçinin Salvador modelindən ilhamlanan təhlükəsizlik mexanizmlərini tətbiq etməyi planlaşdırır. Bu yanaşma cinayətkarlığın azalmasına kömək edə bilsə də, insan hüquqları sahəsində yeni mübahisələr yarada bilər.
İqtisadiyyatı canlandırmaq planı
İqtisadi baxımdan isə Fuximori özünü biznes yönümlü siyasətçi kimi təqdim edir. O, özəl investisiyaların, xüsusilə mədən sektoruna sərmayələrin artırılacağını, infrastruktur layihələrinin genişləndiriləcəyini və minimum əməkhaqqının yüksəldiləcəyini vəd edib. Peru dünyanın ən böyük mis istehsalçılarından biridir və yeni hökumət bu potensialdan iqtisadi artımı sürətləndirmək üçün istifadə etməyə çalışacaq.
Fuximori ailəsinin kölgəsi
Bununla yanaşı, Fuximorinin hakimiyyəti ciddi siyasi risklər də daşıyır. O, keçmiş prezident Alberto Fuximorinin qızıdır və ailənin adı Peru cəmiyyətində hələ də birmənalı qarşılanmır. Tərəfdarları Alberto Fuximorini terrorizmlə mübarizədə uğur qazanmış lider hesab etsələr də, tənqidçilər onu insan hüquqlarının pozulması və korrupsiya ilə əlaqələndirirlər. Bu səbəbdən yeni prezidentin hər addımı təkcə siyasi deyil, həm də tarixi irs prizmasından qiymətləndiriləcək.
Perunu qarşıda nə gözləyir?
Fuximorinin qələbəsi eyni zamanda Latın Amerikasında müşahidə olunan daha geniş siyasi tendensiyanın – sağ və mühafizəkar qüvvələrin güclənməsinin – bir hissəsi hesab olunur. Son illərdə regionun bir sıra ölkələrində seçicilər təhlükəsizliyə, iqtisadi sabitliyə və dövlət idarəçiliyində daha sərt yanaşmaya üstünlük verməyə başlayıblar.
Nəticədə, Keyko Fuximorinin qarşısında iki əsas vəzifə dayanır: bir tərəfdən cinayətkarlığı və siyasi qeyri-sabitliyi azaltmaq, digər tərəfdən isə seçkilərdən sonra dərin şəkildə parçalanmış cəmiyyəti bir araya gətirmək. O, bu məqsədlərə nail ola bilsə, Peru uzun illərdən sonra daha sabit siyasi mərhələyə keçə bilər. Əks halda isə ölkə növbəti siyasi qarşıdurma dövrünə daxil ola bilər.
Mənbə: france24.com
