İsrail dünyada ilk dəfə raketləri, minaatan mərmilərini və pilotsuz uçuş aparatlarını (PUA) havada zərərsizləşdirmək üçün nəzərdə tutulmuş yüksək enerjili lazer sistemini əməliyyat istifadəsinə verib. “Iron Beam” (“Dəmir şüa”) adlandırılan bu sistem ölkənin hava hücumundan müdafiə imkanlarını daha da gücləndirmək məqsədi daşıyır.
Sistem İsrail Müdafiə Nazirliyi və “Rafael Advanced Defense Systems” şirkəti tərəfindən onilliklər ərzində aparılan tədqiqat və inkişaf işləri nəticəsində ərsəyə gətirilib. “Iron Beam” daxil olan hava təhdidini aşkar edir, onu izləyir və yüksək güclü lazer şüasını hədəfə yönəldərək bir neçə saniyə ərzində məhv edir.
Əməliyyat sisteminə “Or Eitan” (“Eytanın işığı”) adı verilib. Bu ad 2024-cü ildə Livandakı döyüşlər zamanı həlak olan İsrail Müdafiə Qüvvələrinin kapitanı Eitan Osterin xatirəsinə həsr olunub.
Yeni texnologiyanın əsas üstünlüklərindən biri ələkeçirmə əməliyyatlarının maliyyə xərclərini kəskin şəkildə azaltmasıdır. Müdafiədə istifadə olunan “Iron Dome” (“Dəmir günbəz”) sistemində hər bir hədəfin məhv edilməsi üçün istifadə edilən raketlərin qiyməti on minlərlə dollar təşkil edir. Elektrik enerjisi ilə çalışan “Iron Beam” isə hər bir ələkeçirmənin əlavə xərcini raketlərlə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə aşağı salır və İsrailin məhdud raket ehtiyatlarından asılılığını azaldır.
Bununla belə, lazer sistemi “Iron Dome” qurğusunu əvəz etmək üçün deyil, onunla birgə tətbiq olunmaq üçün hazırlanıb. Buludlu hava, güclü yağış və toz kimi atmosfer şəraiti lazer şüasının effektivliyini azalda bildiyindən, ənənəvi ələkeçirici raketlər müdafiə sistemindəki mühüm rolunu qoruyacaq. Havanın əlverişli olduğu hallarda isə bahalı raketlər əvəzinə lazer sistemindən istifadə ediləcək.
