Çinin qədim Kayfen (Kaifeng) şəhərində təxminən min il ərzində yəhudi icmasının mövcud olması dünya tarixinin ən maraqlı və az tanınan səhifələrindən biridir.
Tarixçilərin fikrincə, Kayfen yəhudiləri Çinə Sun sülaləsi dövründə, təxminən X-XI əsrlərdə İpək Yolu vasitəsilə gəliblər. Onlar əsrlər boyu Çin cəmiyyətinə uyğunlaşsalar da, dini və milli kimliklərini qorumağı bacarıblar.
Məlumata görə, icma üzvləri Çin dilində danışır, yerli adət-ənənələrin bir hissəsini mənimsəyirdilər. Bununla yanaşı, onlar sinaqoq tikərək ibadətlərini davam etdirir, Şənbə gününü qeyd edir, yəhudi dini bayramlarını keçirir, oğlan uşaqlarını sünnət etdirir və Tövrat kitablarını əllə köçürərək qoruyurdular.
Lakin zaman keçdikcə müharibələr, daşqınlar və assimilyasiya prosesi Kayfen yəhudilərinin sayının azalmasına səbəb olub. Nəticədə sinaqoq dağıdılıb, bir çox ailə isə yəhudi dini biliklərinə və ənənələrinə çıxışını itirib.
Buna baxmayaraq, Kayfen yəhudilərinin nəsilləri bu gün də Çində yaşayır. Onların bir qismi son illərdə yenidən yəhudiliyi qəbul edib, bəziləri isə İsrailə köçərək aliyah edib.
Tarixçilər hesab edirlər ki, Kayfen yəhudilərinin hekayəsi yəhudi xalqının əsrlər boyu dünyanın müxtəlif guşələrində öz dini və mədəni kimliyini qoruyaraq yaşamasının ən maraqlı nümunələrindən biridir. Bu icmanın tarixi həm İpək Yolunun mədəni əlaqələrini, həm də yəhudi diasporunun coğrafi genişliyini əks etdirən nadir tarixi faktlardan biri sayılır


