Qurbanlar
Vahid rəqəm yoxdur — və bu da tarixin bir hissəsidir. Aşağıda bütün qiymətləndirmələr mənbəyi göstərilməklə verilir.
Rəqəmlər niyə fərqlənir
İstintaq fövqəladə vəziyyət şəraitində gedirdi, cəsədlər hadisə yerlərindən aparılırdı, qurbanların bir hissəsi dərhal tanınmadı. Buradan da komissiyanın, səhiyyə nazirliyinin və hüquq müdafiə təşkilatlarının fərqli hesablamaları və mənbələrdəki fərqli rəqəmlər gəlir.
Biz «düzgün» rəqəmi seçmirik və hamısını mənbəyi ilə veririk. Bir neçə onluq fərq mahiyyəti dəyişmir: tətbiq olunan güc istənilən müqavimətlə mütənasib deyildi — bunu həm Human Rights Watch, həm «Memorial» və Helsinki Qrupu belə qiymətləndirdi.
Həlak olanların sayı üzrə qiymətləndirmələr
- Respublika komissiyası
- 131 həlak, 744 yaralı
- Azərbaycanın rəsmi qiymətləndirməsi
- 147 həlak, təxminən 800 yaralı, 5 itkin
- Bir sıra mənbələr
- 133—137 həlak; qeyri-rəsmi qiymətləndirmələr 300-ə çatır
- Azərbaycan SSR Səhiyyə Nazirliyi
- 1990-cı il fevralın 9-na 170 həlak
- Rayonlar
- Neftçala və Lənkəran rayonlarında daha 26 nəfər həlak olub
- Hərbçilər
- bir məlumata görə 21 əsgər; hərbi komendant 14, Səhiyyə Nazirliyi 31 yanvara 27 hərbçi və 5 milis, «Qalxan» təşkilatı 9 nəfər göstərir
Həlak olanlar kim idi
Sonrakı məlumatlara görə həlak olanlar arasında 117 azərbaycanlı, 6 rus, 3 yəhudi və 3 tatar var. Səhiyyə Nazirliyi fevralın 9-na 6 rus, 7 yəhudi, tatar və ləzgi göstərirdi.
78 fəhlə, 24 qulluqçu, 12 tələbə, 2 peşə məktəbi şagirdi, 4 məktəbli, 3 pensiyaçı, 6 müvəqqəti işləməyən.
Fövqəladə vəziyyət elan olunanda öldürülənlərdən yalnız 42 nəfər birbaşa piket iştirakçısı idi; daha doqquz nəfər yaralılara kömək edərkən həlak olub.
Odlu silahdan həlak olan 82 nəfərdən 44-ünün güllə yarası kürəkdən idi; süngü ilə vurulanlar da qeydə alınıb.
Human Rights Watch «Black January in Azerbaijan» hesabatında tətbiq olunan zorakılığı müqavimətlə o qədər mütənasibsiz adlandırdı ki, onu kollektiv cəza kimi qiymətləndirdi.
Prezident Heydər Əliyevin 16 dekabr 1999-cu il fərmanı ilə bütün həlak olanlara «20 Yanvar şəhidi» fəxri adı verilib.
Adlar
Şəhidlər Xiyabanında hər həlak olanın qara lövhəsində portret, ad və tarixlər var. Sıralar bütün xiyaban boyunca uzanır; yanında sonrakı müharibələrin qurbanları uyuyur.
20 Yanvar şəhidlərinin siyahıları illər boyu dərc olunub və dəqiqləşdirilib: qurbanların bir hissəsi sonradan tanınıb, bir hissəsi xəstəxanada yaralarından ölüb. Yekun rəqəmlərin üst-üstə düşməməsinin səbəblərindən biri də budur.
Baku.ws xəbərləri
Xəbər portalının lenti
Sosialİndiyə qədər 70 minə yaxın abituriyent ixtisas seçimini təsdiqləyib10:25
MədəniyyətToy büdcəsini zəlzələ qurbanı olan ailəyə xərclədi10:21
İdmanQalatasarayın yeni transferi bu gün İstanbula gəlir10:02
HadisəBölgələrdə yanğına səbəb olan 3 nəfər məsuliyyətə cəlb olunub09:57Başlıqlar və fotolar baku.ws-dəndir, lent 18 avqust 2026 tarixinə yenilənib. Keçidlər nəşrin saytına aparır.
Mənbələr
Faktlar üç dildə Vikipediya məqalələri, Human Rights Watch-un «Black January in Azerbaijan» hesabatı, «Memorial» və Helsinki Qrupunun məlumatları, hadisələri araşdıran respublika komissiyasının rəqəmləri və Milli Məclisin 29 mart 1994-cü il qərarı üzrə yoxlanılıb. Həlak olanların sayı ilə bağlı mənbələr fərqlənir — «Qurbanlar» səhifəsində hamısı verilir.