Şəhidlər Xiyabanı
Ölkənin baş memorialı Bakının üzərindəki təpədədir — sovet dövründə Kirov adına park olan yerdə.
Memorial necə yarandı
1990-cı il yanvarın 22-də həlak olanları müstəqillik uğrunda mübarizənin qəhrəmanları kimi şəhərin üzərindəki S. M. Kirov adına parkda dəfn etdilər. Sonra park Şəhidlər Xiyabanı adlandırıldı; burada sonrakı müharibələrin qurbanlarının məzarları və ikinci xiyaban da yarandı.
Xiyabanda əbədi məşəl yanır, yanında məscid var, meydançadan isə Bakı buxtası görünür. Memorial protokolun mütləq nöqtəsinə çevrilib: xarici nümayəndə heyətləri bura gəlir, dövlət mərasimləri burada keçirilir.
2010-cu ildə Yasamal rayonunda, «20 Yanvar» metrostansiyası yanındaki dairədə həmin gecənin qurbanlarına ayrıca abidə açıldı. Əvvəllər bu yerdə XI Qırmızı Ordu şərəfinə monument dayanırdı — faciədən sonra o götürüldü.
Burada nə var
Portret, ad və tarixlərlə qara lövhələr bütün xiyaban boyunca uzanır. İlk dəfnlər — 1990-cı il yanvarın 22-si.
Daş günbəz altında əbədi məşəl — memorialın mərkəzi nöqtəsi və rəsmi əklil qoyma yeri.
Şəhidlər məscidi memorialın yanındadır; minarələri sahildən və Dağüstü parkdan görünür.
Heykəltəraşlar Cavanşir Dadaşov və Azad Ağayev, memar Ədalət Məmmədov. Postamentlə birlikdə hündürlüyü 8 metr, kompleksin sahəsi 1500 m². 2010-cu il yanvarın 20-də açılıb.
Əvvəl «11-ci Qırmızı Ordu» adını daşıyan Bakı metrosu stansiyası hadisələrin xatirəsinə adını dəyişib.
Yanında sonrakı müharibələrdə həlak olanların dəfn olunduğu ikinci Şəhidlər Xiyabanı yerləşir — memorial ölkənin tarixi ilə birlikdə böyüyüb.
Bura necə gəlmək
Xiyaban Dağüstü parkdadır: bulvardan küçə ilə qalxmaq və ya funikulyordan istifadə etmək olar, yuxarıdan isə şəhərin və körfəzin panoramı açılır. Giriş sərbəstdir, amma bu, fəaliyyətdə olan qəbiristanlıq və matəm yeridir — burada səs-küy salmır, məzarların yanındaki insanları çəkmirlər.
20 Yanvar səhər tezdən insan axını dayanmır; digər günlərdə isə burada sakitlikdir və memorial adi şəhər gəzintisinin bir hissəsi olaraq qalır — hər bakılının burada kimin uyuduğunu bilməsi fərqi ilə.
Baku.ws xəbərləri
Xəbər portalının lenti
Sosialİndiyə qədər 70 minə yaxın abituriyent ixtisas seçimini təsdiqləyib10:25
MədəniyyətToy büdcəsini zəlzələ qurbanı olan ailəyə xərclədi10:21
İdmanQalatasarayın yeni transferi bu gün İstanbula gəlir10:02
HadisəBölgələrdə yanğına səbəb olan 3 nəfər məsuliyyətə cəlb olunub09:57Başlıqlar və fotolar baku.ws-dəndir, lent 18 avqust 2026 tarixinə yenilənib. Keçidlər nəşrin saytına aparır.
Mənbələr
Faktlar üç dildə Vikipediya məqalələri, Human Rights Watch-un «Black January in Azerbaijan» hesabatı, «Memorial» və Helsinki Qrupunun məlumatları, hadisələri araşdıran respublika komissiyasının rəqəmləri və Milli Məclisin 29 mart 1994-cü il qərarı üzrə yoxlanılıb. Həlak olanların sayı ilə bağlı mənbələr fərqlənir — «Qurbanlar» səhifəsində hamısı verilir.