Yenilənib: Avqust 12, 2026 12:16 axşam
İlham Əliyevin Naxçıvana son səfəri: Hansı layihələrin təməli qoyuldu, hansı obyektlər açıldı?
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin avqustun 11-də Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfəri bir sıra mühüm açılış, təməlqoyma və yeni layihələrin təqdimatı ilə yadda qaldı. Səfər çərçivəsində sənaye, enerji, nəqliyyat, sosial infrastruktur, turizm və tarixi-mədəni irslə bağlı layihələrə diqqət ayrıldı.
Dövlət başçısının Naxçıvana budəfəki səfərində əsas diqqət muxtar respublikanın gələcək inkişafını təmin edəcək iri layihələrə yönəldi. Səfər zamanı həm artıq başa çatdırılmış layihələr təqdim olundu, həm də yeni layihələrin təməli qoyuldu.
Naxçıvan Sənaye Parkının təməli qoyuldu
Səfərin əsas hadisələrindən biri Naxçıvan Sənaye Parkının təməlqoyma mərasimi oldu.
Prezident İlham Əliyevə layihə barədə məlumat verildi. Sənaye Parkının yaradılması Naxçıvanda yeni istehsal sahələrinin formalaşdırılması və əlavə iş yerlərinin açılması baxımından mühüm addım kimi qiymətləndirilir.
Prezident müsahibəsində qeyd edib ki, Naxçıvan Sənaye Parkı ərazi baxımından Azərbaycanda Sumqayıt Sənaye Parkından sonra ikinci böyük sənaye parkı olacaq.
Bu layihənin əsas məqsədlərindən biri Naxçıvan iqtisadiyyatında sənayenin payını artırmaq və yeni məşğulluq imkanları yaratmaqdır.
300 meqavatlıq elektrik stansiyası tikiləcək
Sənaye Parkının tərkibində daha bir böyük layihə – 300 meqavat gücündə istilik elektrik stansiyasının tikintisi nəzərdə tutulur.
Hazırda Naxçıvanın generasiya gücü təxminən 200 meqavat təşkil edir. Yeni stansiyanın istifadəyə verilməsi ilə muxtar respublikanın enerji istehsalı imkanları əhəmiyyətli dərəcədə artacaq.
Layihənin iki əsas məqsədi var: Naxçıvanın enerji təminatının daha da gücləndirilməsi və gələcəkdə artıq enerjinin ixrac edilməsi.
Bu baxımdan səfərin əsas mesajlarından biri Naxçıvanın enerji idxal edən bölgədən enerji istehsal və ixrac edən mərkəzə çevrilməsi perspektividir.
Yeni Günəş elektrik stansiyaları
Səfər zamanı Naxçıvanda bərpaolunan enerji layihələri də diqqət mərkəzində olub.
Prezident 50 meqavat gücündə iki Günəş elektrik stansiyasının tikintisi ilə tanış olub.
Naxçıvanda Günəş enerjisinin istehsalı üçün 600 hektardan artıq ərazi müəyyənləşdirilib. Gələcəkdə burada yüzlərlə meqavat gücündə yeni Günəş elektrik stansiyalarının inşa edilməsi planlaşdırılır.
Prezidentin sözlərinə görə, Naxçıvanda yalnız Günəş enerjisinin istehsal gücü ən azı 500 meqavat, potensial olaraq isə 1000 meqavat ola bilər. Bu enerjinin gələcəkdə Türkiyə, İran və digər istiqamətlərə ixracı məsələsi də gündəmdədir.
Naxçıvanın enerji təhlükəsizliyi gücləndirilir
Səfərdə Naxçıvanın enerji təminatı məsələsinə xüsusi diqqət ayrıldı.
Prezident müsahibəsində bildirib ki, Naxçıvan artıq enerji təminatı baxımından sığortalı vəziyyətdədir. Muxtar respublikada qazlaşma 100 faizə çatdırılıb, müxtəlif su, Günəş və digər elektrik stansiyaları yaradılıb.
İndi isə əsas hədəf enerji istehsalının artırılması və Naxçıvanın gələcəkdə elektrik enerjisi ixrac etməsidir.
Zəngəzur dəhlizi üçün dəmir yolu hazırlanır
Səfərin ən mühüm istiqamətlərindən biri Naxçıvanın Azərbaycanın əsas hissəsi ilə nəqliyyat bağlantısının gücləndirilməsi oldu.
Prezident müsahibəsində Zəngəzur dəhlizinin yaradılması ilə bağlı görülən işlərdən danışıb. Bildirib ki, Azərbaycanın əsas hissəsində Horadiz–Ağbənd avtomobil yolunun tikintisi demək olar ki, başa çatıb, dəmir yolunun tikintisi də sürətlə davam edir.
Naxçıvan ərazisində dəmir yolunun bərpası ilə bağlı işlərə başlanılıb. Ordubad və Sədərək istiqamətlərində mövcud olmayan hissələrin yenidən tikilməsi nəzərdə tutulur.
Mövcud dəmir yolunun ilkin yükaşırma qabiliyyəti 1,5 milyon ton olsa da, gələcəkdə bunun 15 milyon tona çatdırılması planlaşdırılır.
Naxçıvan böyük logistika mərkəzinə çevrilə bilər
Zəngəzur dəhlizinin açılması Naxçıvan üçün yalnız Azərbaycanla quru bağlantısının bərpası demək deyil.
Bu marşrutun Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizləri ilə əlaqələndirilməsi nəzərdə tutulur. Nəticədə Naxçıvanın mühüm tranzit və logistika mərkəzinə çevrilməsi üçün imkan yarana bilər.
Prezidentin sözlərinə görə, bu marşrutdan keçəcək böyük həcmdə yük Naxçıvanda iqtisadi fəallığın artmasına, yeni iş yerlərinin yaranmasına və xidmət sektorunun genişlənməsinə səbəb olacaq.
Dəhlizdən elektrik və internet xətləri də keçəcək?
Səfər zamanı Zəngəzur dəhlizinin yalnız avtomobil və dəmir yolu ilə məhdudlaşmayacağı da vurğulanıb.
Prezident bildirib ki, gələcəkdə bu marşrut üzrə fiber-optik kabel və elektrik xətləri, ehtiyac yaranarsa neft-qaz kəmərləri də çəkilə bilər.
Azərbaycanın əsas hissəsindən Naxçıvana Ermənistan ərazisindən elektrik xəttinin çəkilməsi üçün layihənin hazır olduğu bildirilib.
Beləliklə, Zəngəzur bağlantısı gələcəkdə nəqliyyatla yanaşı, enerji və kommunikasiya imkanlarını da birləşdirən geniş regional infrastruktura çevrilə bilər.
DOST və “ASAN xidmət” mərkəzləri
Səfər zamanı sosial xidmətlərlə bağlı layihələr də diqqətdən kənarda qalmadı.
Naxçıvanda DOST Mərkəzinin açılışı qeyd edildi. Mərkəzin yanında “ASAN xidmət” mərkəzi fəaliyyət göstərir. Bu layihələr vətəndaşlara dövlət xidmətlərinin daha rahat və müasir formada göstərilməsinə hesablanıb.
Naxçıvan şəhərində yeni elektrik avtobusları
Şəhər nəqliyyatının yenilənməsi də səfərin gündəmində olub.
Prezidentə yeni elektrik avtobusları təqdim edilib. Müsahibədə bildirilib ki, köhnə avtobusların tamamilə sıradan çıxarılması və Naxçıvan şəhərində elektrik avtobuslarının istifadəsinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.
Bundan başqa, rayonlararası sərnişindaşıma üçün 217 müasir avtobusun alınması və onların bu il və gələn il marşrutlara buraxılması planlaşdırılır.
Naxçıvanın kənd yolları yenilənəcək
Muxtar respublikada yol infrastrukturunun yaxşılaşdırılması ilə bağlı da yeni planlar açıqlanıb.
Təxminən 420 kilometr uzunluğunda müxtəlif kateqoriyalı yolların tikintisi və əsaslı təmiri nəzərdə tutulur. Bu işlərin 26 yaşayış məntəqəsində yaşayan təxminən 160 min nəfərə təsir edəcəyi bildirilir.
Bu layihələr kənd və rayonların nəqliyyat imkanlarının yaxşılaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Turizm üçün yeni beşulduzlu hotel
Naxçıvanın turizm potensialının artırılması da səfərin mühüm istiqamətlərindən biri olub.
Prezident müsahibəsində bildirib ki, Naxçıvanın zəngin tarixi abidələri, təbiəti və iqlimi turizm üçün böyük imkanlar yaradır. Lakin mehmanxana infrastrukturunun məhdud olması bu potensialın tam istifadəsinə mane olur.
Bu səbəbdən Naxçıvan şəhərinin mərkəzində yeni beşulduzlu hotelin təməli qoyulub. Hotelin təxminən 2028-ci ildə hazır olması gözlənilir.
Möminə xatun məqbərəsi bərpa olunur
Səfərdə Naxçıvanın tarixi-mədəni irsinə də xüsusi diqqət ayrılıb.
Möminə xatun məqbərəsinin bərpası ilə bağlı görülən işlər Prezidentə təqdim olunub. Bundan başqa, digər tarixi və mədəni obyektlərin də konservasiyası, qorunması və bərpası nəzərdə tutulur.
Bu istiqamətdə həyata keçirilən layihələr Naxçıvanın turizm potensialının artırılması ilə yanaşı, bölgənin tarixi irsinin qorunmasına xidmət edir.
Kənd təsərrüfatına da xüsusi diqqət
Naxçıvanın inkişaf planlarında kənd təsərrüfatı da ayrıca yer tutur.
Muxtar respublikada suvarma sistemlərinin genişləndirilməsi, artezian quyularının qazılması və müasir suvarma texnologiyalarının tətbiqi nəzərdə tutulur. Məqsəd hazırda suvarılmayan torpaqların da əkin dövriyyəsinə cəlb edilməsidir.
Prezident həmçinin Naxçıvanın kənd təsərrüfatının inkişafına dair ayrıca dövlət proqramında xüsusi yer aldığını bildirib.
Naxçıvan üçün yeni Baş plan hazırlanıb
Səfər zamanı Naxçıvan şəhərinin gələcək inkişafı ilə bağlı Baş plan da Prezidentə təqdim edilib.
Yeni plan şəhərin inkişafını, müasir infrastrukturun yaradılmasını və şəhər mühitinin daha da yaxşılaşdırılmasını nəzərdə tutur.
Bu, Naxçıvanın inkişafının ayrı-ayrı layihələrdən daha geniş şəhərsalma konsepsiyasına keçdiyini göstərir.
Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvan vahid inkişaf xəttində
Prezident İlham Əliyev Naxçıvanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurla birlikdə vahid inkişaf konsepsiyası əsasında inkişaf etdiriləcəyini bildirib.
Bu yanaşmada üç regionun müasir infrastruktur, yaşıl enerji və yeni idarəetmə modeli əsasında inkişaf etdirilməsi nəzərdə tutulur. Naxçıvanda da Prezidentin xüsusi nümayəndəliyinin tətbiqi bu yeni idarəetmə yanaşmasının elementlərindən biridir.
Səfərin əsas nəticəsi nə oldu?
İlham Əliyevin Naxçıvana son səfəri yalnız bir neçə obyektin açılışı və yeni layihələrin təməlqoyma mərasimləri ilə məhdudlaşmadı.
Səfər zamanı Naxçıvanın gələcək inkişafının əsas istiqamətləri də ortaya qoyuldu:
- yeni Sənaye Parkı yaradılır;
- 300 meqavatlıq elektrik stansiyası tikiləcək;
- Günəş enerjisi layihələri genişləndiriləcək;
- Naxçıvanın enerji ixrac imkanları artırılacaq;
- Zəngəzur dəhlizi üçün dəmir yolu infrastrukturu hazırlanır;
- nəqliyyat və logistika imkanları genişləndiriləcək;
- yeni elektrik avtobusları istifadəyə veriləcək;
- 217 rayonlararası avtobus alınacaq;
- 420 kilometr yolun tikintisi və təmiri nəzərdə tutulur;
- yeni beşulduzlu hotel tikilir;
- tarixi abidələrin bərpası davam etdirilir;
- kənd təsərrüfatı və suvarma layihələri genişləndiriləcək;
- Naxçıvan şəhərinin yeni Baş planı hazırlanacaq.
Beləliklə, 11 avqust səfərinin gündəliyinə nəzər saldıqda görünür ki, Naxçıvan üçün əsas hədəf yalnız mövcud problemləri həll etmək deyil. Muxtar respublikanın enerji istehsal edən, sənayeləşən, nəqliyyat dəhlizlərinə qoşulan, investisiya cəlb edən və regional iqtisadi əlaqələrdə daha böyük rol oynayan mərkəzə çevrilməsi istiqamətində genişmiqyaslı layihələr həyata keçirilir.
