İsrail iki il ərzində yüksək dəqiqlikli JDAM (Joint Direct Attack Munition) aviabombalarının kütləvi istehsalını təşkil etmək niyyətindədir. Bu proqram ordunun imkanlarını əsaslı şəkildə dəyişməli və ölkənin xarici döyüş sursatı tədarükçülərindən asılılığını azaltmalıdır. Bu barədə The Jerusalem Post məlumat yayıb.
Hərbi böhranlar zamanı İsrail onilliklər boyu əhəmiyyətli dərəcədə Amerika döyüş sursatlarının tədarükünə arxalanıb. Şəxsi istehsalın genişləndirilməsi barədə qərar hələ 2024-cü ilin sonunda, o vaxtkı müdafiə naziri Yoav Qalantın göstərişi ilə qəbul edilib. Bu qərara həmçinin İsrail Ali Məhkəməsinin keçmiş sədri Yaakov Turkelin rəhbərlik etdiyi komissiyanın tövsiyələri də əsas olub.
Müdafiə proqramının genişləndirilməsinin səbəbləri
2024-cü ilin may ayında baş verən hadisələr əlavə təkan rolunu oynayıb; həmin vaxt ABŞ Prezidenti Co Bayden administrasiyası İsrail Müdafiə Ordusunun Qəzza zolağının cənubundakı Rəfahda keçirdiyi əməliyyat ətrafındakı fikir ayrılıqlarına görə bəzi aviabomba növlərinin tədarükünü qismən dondurmuşdu. İlkin olaraq söhbət adi idarə olunmayan aviabombaların istehsalından gedirdi. Sonradan proqram əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirilib. 2025 və 2026-cı illərdə prioritet JDAM və digər yüksək dəqiqlikli döyüş sursatlarının buraxılışına yönəlib.
JDAM adi aviabombanı yüksək dəqiqlikli silaha çevirən naviqasiya və idarəetmə dəstidir. Bu cür döyüş sursatları adi aviabombaların tətbiqinin çətin və ya səmərəsiz olduğu demək olar ki, bütün hava şəraitində hədəfləri vurmaq qabiliyyətinə malikdir.
Maliyyələşdirmə və Elbit Systems ilə müqavilələr
7 yanvar 2025-ci il tarixində İsrail Müdafiə Nazirliyi Elbit Systems şirkəti ilə ümumi dəyəri təxminən bir milyard şekel olan iki böyük müqavilə imzalayıb. Razılaşmalar ordunun döyüş sursatı və lazımi materialların istehsalında müstəqilliyinin gücləndirilməsinə yönəlib. Sonradan nazirlik Elbit Systems şirkətinə daha 570 milyon şekel dəyərində çoxillik aviasiya döyüş sursatı sifarişi verib.
Müdafiə Nazirliyinin baş direktoru, əvvəllər İsrail Müdafiə Ordusunun Baş Qərargah rəisinin müavini vəzifəsini tutmuş Amir Baram bəyan edib ki, bu cür müqavilələr silah ehtiyatlarını bərpa etməyə, istehsal güclərini genişləndirməyə və ordunu yaxın onillikdə təhlükəsizlik sahəsindəki mürəkkəb vəziyyətə hazırlamağa imkan verəcək.
The Jerusalem Post-un məlumatına görə, ilkin olaraq Maliyyə Nazirliyi ilə büdcə mübahisələri səbəbindən Müdafiə Nazirliyinin döyüş sursatı və Arrow 3 raket-tutucularının istehsalını kəskin artırmaq üçün vəsaiti çatmırdı. Çıxış yolu Almaniyaya Arrow 3 raket əleyhinə müdafiə sisteminin satışı üzrə sövdələşmə oldu. Əldə edilən milyardlarla dollar həm raket-tutucuların istehsalını iki-dörd dəfə artırmağa, həm də yüksək dəqiqlikli döyüş sursatlarının yerli istehsalının inkişafına əlavə vəsait yönəltməyə imkan verib.
Mənbə: 9tv.co.il